تورم،انواع آن و دلایل ایجاد

ایران بانکر

تورم،انواع آن و دلایل ایجاد

بازدید : 582

تورم از جمله واژه های پرکاربردی می باشد که یکی از مباحث اصلی اقتصاد کلان می باشد.کاربرد واژه تورم در اجتماع نیز بسیار زیاد می باشد.مدیریت تورم همیشه یکی از اهداف اصلی سیاست های کلان اقتصادی یک کشور و جامعه می باشد. به طوری که موفقیت در مدیریت تورم می تواند حیات سیاسی یک دولت را رقم بزند و عدم توانایی در مدیریت آن نیز می تواند نسخه دولت و سیاستمداران را در هم بپیچد.بنابراین برای شناخت تورم،انواع آن و دلایل ایجاد باید ریشه و مفهوم آن را بیشتر از پیش بشناسیم.

تورم،انواع آن و دلایل ایجاد

تورم از لغت لاتین inflare به معنی دمیدن می باشد.از نظر لغوی به معنای ورم و دمیدن می باشد و از نظر اقتصاد به معنای افزایش سطح تولید عمومی پول،درآمد های پولی و یا قیمت  و همچنین بزرگ کردن بی محتوا می باشد.نقطه مقابل تورم چروکیدگی می باشد. نقطه بینابین تورم و چروکیدگی را نقطه تعادل می نامیم.

       تورم حالتی می باشد که تقاضای پولی برای کالا نسبت به تولید رشد می کند،و اصطلاحاً زمانی رخ می دهد که تقاضای موجود در بازار بیشتر از تولید و عرضه کالا یا خدمتی باشد.تورم معمولاً همراه است با افزایش قیمت هاو کاهش ارزش پول که به کاهش قدرت خرید منجر خواهد شد.در کل تعاریف زیادی در مبحث تورم وجود دارد لیکن تمامی آنها به روند نا منظم در ررشد قیمت ها اشاره دارند.

البته باید به این نکته توجه کرد که در صورتی که رشد نرخ دستمزدها با رشد بهره وری در اقتصاد یکسان باشد تورم بوجود نخواهد آمد.

تورم ممکن است باعث ایجاد بی ثباتی در جوامع گردد بنابراین سیاستمداران و مسولان اقتصادی و بانک مرکزی معمولاً تورم را به عنوان دشمنان خود می دانند.

IMG11511695

انواع تورم

۱-تورم معمولی(تورم عادی):

تورمی است که در بیشتر جوامع،حتی جوامع پیشرفته و توسعه یافته نیز وجود دارد.نرخ سالانه آن بین ۳ تا ۵ درصد می باشد که منجر به افزایش آرام و تدریجی سالانه قیمت ها می باشد.اغلب کارشناسان و اقتصاددانان بر این باورند که این نوع تورم نه تنها مضر نیست بلکه می تواند مفید باشد و نشانه رونق و رشد اقتصادی و رقابت در اقتصاد می باشد.

۲-تورم پنهانی:

این تورم مخصوص جوامعی می باشد که دارای اقتصاد متمرکز سوسیالیستی و دولتی می باشند و گاهاً نرخ آن به بالای ۴۰ درصد نیز می رسد در این نوع تورم معمولاً مسئولان اقتصادی نرخ واقعی را به مردم اعلام نمی کنند. بیشترین ضرر در این نوع تورم متوجه کارکنانی می باشد که دارای حقوق ثابت می باشند زیرا با افزایش در نرخ کالاها حقوق آنان ثابت میماند.

۳-تورم تقاضائی:

این نوع تورم بدلیل عدم مدیریت صحیح بانک مرکزی و ریزش بیش از حد معمول پول در جامعه بوجود می آید.گاهاً افزایش قیمت ها تا حدود ۵۵ درصد ادامه می یابد و نظام اقتصادی و جامعه در موقعیت خطرناکی قرار می گیرد.از مهمترین دلایل آن اعطای بیش از حد اعتبارات به مردم و تزریق پول به جامعه می باشد.

۴-تورم هزینه ای:

اين تورم ناشى از افزايش هزينه توليد كالاها و سودپرستى فروشندگان مى باشد.

بنابراین اين نوع از تورم را[ تورم فروشنده] يعنى تورمى كه فروشنده ها آن را بوجود می آورند ناميده اند.

تورم فوق را توليد كنندگان و فروشندگان مى توانند بطور مصنوعى بااستفاده از شيوه احتكار و غيره بوجود آورند.

البته ممكن است تورم ناشى از بالا رفتن اجاره زمين ساختمانها قيمت وسائل كار هزينه كل توليد باشد در آن صورت موجب پائين آمدن سود دهى موسسات گردد كه براى مقابله با آن قيمت كالا راافزايش مى دهند.

اعتصابات كارگرى نيز يكى از عوامل يا بهانه هاى افزايش قيمت ها و پيدايش تورم است .

نرخ اين تورم گاهى تا حدود ۵۵ درصد مى رسد كه اين نرخ بر توده هاى مردم و دولت به عنوان مصرف كننده بزرگ ضرر مى رساند.

۵-تورم وارداتی:

یکی از خطرناک ترین انواع تورم تورم وارداتی می باشد.این نوع تورم به صورت بالقوه از کشورهای صنعتی و پیشرفته به کشور های وابسته و در حال توسعه سرایت می کند.

اينك به چگونگى بوجود آمدن اين تورم و كيفيت صدور آن از كشورهاى صنعتى بحران زده به كشورهاى عقب نگه داشته شده جهان سوم اشاره مى كنيم :

كشورهاى صنعتى كه از يكسو دچار بحرانهاى كار و كارگرى شده و بااعتصابات كارگران و درخواست افزايش دستمزد آنان مواجه گشته واز سوى ديگر چون بازار مصرف باندازه كافى در داخل كشور خود نمى يابند و كالاهاى توليد شده بصورت سرمايه ها انباشته شده است آن كشورها دچار تورم مى شوند.

ازاينرو براى رهايى ازاين گرفتارى جهان سوم را بصورت بازار مصرف توليدات خود در آورده و بهمراه كالاى صادراتى خود تورم را نيز به كشورهاى جهان سوم صادر مى كنند.

راه ديگر چگونگى صدور تورم به كشورهاى جهان سوم از طريق صدور صنعت مونتاژ مى باشد.ازاين راه كشورهاى بزرگ صنعتى با دريافت مواد خام وارزشمنداز كشورهاى عقب مانده قطعات پيش ساخته را به آن كشورها صادر كرده و با جايگزين كردن نيروهاى ارزان قيمت قطعات ساخته شده را سوار مى كنند.

ازاينرو تورم جامعه هاى صنعتى به كشورهاى وابسته منتقل مى شود.

راه ديگر وابستگى پولى كشورهاى جهان سوم است . به عنوان نمونه تغيير و نوسان پولى آمريكا دراثر مشكلات اقتصاد داخلى است كه بطور طبيعى به پولهاى كشورهاى وابسته به ويژه كشورهاى صادر كننده مواد اوليه تاثير و موجب تورم دراين كشورها مى گردد.

در برابراين جريانها جهت مقابله با تورم وارداتى تدوين سياست اقتصادى و بازرگانى درست و استقلال گر،تقويت صادرات و سياست كنترل ارزى(اجرای سیاست های اقتصاد مقاومتی) از عوامل موثر مى باشد.

۶-تورم جهنده:

اين نوع ديگرى از نمودهاىتورم است كه يكى از خطرناكترين آن ها به شمار مى آيد. نرخ ميانگين افزايش قيمتها دراين تورم بالاتراز ۵۰ درصد و گاهى تا صد درصد نيز مى رسد. دراين تورم ممكن است برخى از كالاهاافزايش قيمتى متجاوزاز هزار درصد بطور فردى داشته باشد. در تورم جهنده كه نام ديگر آن [تورم شديد]است نه تنها هر روز ممكن است قيمتها تغيير كند و افزايش يابد كه گاهى در هر ساعت قيمتها دچار دگرگونى مى شود.

دراين تورم هجوم مردم به مراكز فروش كالا به شدت زياد مى شود. بگفته يكى از علماى اقتصاد پيش ازاين تورم انسان بااندكى پول در جيب خود به بازار كالا مى رود و زنبيل ها رااز جنس انباشته مى سازد. ولى دراين تورم حتى اگر زنبيل ها پول همراه ببرد شايد باندازه جيبهاى خود نتوانند كالا بخرد!

۷-تورم رکودی:

اين تورم يكى ازانواع پيچيده و نسبتا نوظهوراست كه پس از جنگ جهانى دوم دامنگير برخى از كشورها شده است . همانگونه كه از ظاهر آن روشن مى گردد اين تورم نه تنها تورم به مفهوم افزايش مهار نشده قيمتهاست كه در آن كسادى و ركود وجود دارد. بنابراين با توجه به اين مطلب لازمست توضيح فشرده اى نيز در باب[ ركود] بياوريم تا در نهايت بتوان اين پديده خطرناك اقتصادى را شناخت .

[ ركود] يا[ كسادى] در اقتصاد به وضعيتى گفته مى شود كه توليد ملى بطور كلى رو به پائين آمدن دارد. در كسادى و ركوداقتصادى بر عكس رونق اقتصادى درآمد ملى پائين آمده واشتغال كاهش پيدا مى كند.

ازاين رو بيكارى فزونى مى يابد و نيروى كار درخواست كننده اى ندارد تا آنجا كه گاه افراد در مقابل استفاده غذاى ساده و بدون پرداخت دستمزد بكار گرفته نمى شوند! دراين صورت هم تورم است و هم ركود.از طرفى قيمت ها بالا مى باشد واز طرف ديگر سطح درآمد پائين و پولى در دست مردم نيست . زيرا جامعه نه قدرت خريد دارد و نه قدرت توليد. و آنچه موجوداست گران مى باشد.

دراين تورم فشار و مشكل اصلى افزايش قيمتها نيست بلكه بيكارى گسترده و ركود توليد است .

تورم ركودى را در تعبير عاميانه [ قحطى] مى نامند. چنانكه درايران بهنگام اشغال متفقين و آذربايجان در دوران پس از جنگ و بهنگام اشغال روسها و عوامل آنان نمونه اى ازاين[ قحطى] است . در آن شرايط بيكارى گرانى و كم يابى اجناس همراه با فقر و بى پولى اكثريت جامعه تورم ركودى را پديد آورده بود. و همچنين اتيوپى قحطى زده كنونى نيز يكى از موارداين نوع تورم مى باشد.

دلایل ایجاد تورم

  • دلایل اقتصادی:

افزايش حجم پول در گردش.

اعتبارات بانكى بى رويه.

واردات حساب نشده.

كم توجهى به بخش توليد.

صنايع مونتاژ.

افزايش هزينه هاى دولتى.

وجود واسطه ها و دلالها دراقتصاد.

صدور كالاهاى مورد نياز جامعه به خارج.

ناسالم بودن نظام توزيع.

ناهماهنگى ميان بخشهاى مختلف توليد.

  • دلایل غیر اقتصادی:

بلایای طبیعی مثل سیل،زلزله،خشکسالی و …

وقوع حوادث سیاسی یا اجتماعی مانند جنگ،کودتا،

ترویج فرهنگ مصرف گرایی.

ترس از آینده.

سودجویی و منفعت طلبی بیش از اندازه اعضا جوامع.

متاسفانه در کشور ما نیز تورم وجود دارد و مجموعه ای از عوامل ذکر شده در بالا باعث ایجاد آن شده که امیدواریم با اصلاح ساختار اقتصادی کشور و مدیریت صحیح دولتمردان محترم بتوانند تورم را کنترل و رونق را نیز ایجاد نمایند نمایند.


تورم،انواع آن و دلایل ایجاد

برچسب ها::         

قبل از ارسال دیدگاه به سوال زیر پاسخ دهید.